Çalışan Hakları — Sık Sorulan Sorular
İş hayatında en çok merak edilen soruların sade ve kaynaklı cevapları. Her cevap, konuyu ayrıntılı ele alan ilgili rehbere bağlıdır.
Fesih ve Tazminat
- İşten çıkarıldığımda hangi tazminatları alabilirim?
- Koşulları oluşmuşsa kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, kullanılmayan yıllık izin ücreti ile ödenmemiş fazla mesai ve tatil alacaklarını; iş güvencesi kapsamındaysanız işe iade davasını talep edebilirsiniz. Detaylı rehber
- Kıdem tazminatı almak için kaç yıl çalışmak gerekir?
- Aynı işverene bağlı olarak en az 1 tam yıl (365 gün) çalışmış olmak ve iş sözleşmesinin kanunda sayılan hallerden biriyle sona ermesi gerekir. Detaylı rehber
- İstifa eden işçi kıdem tazminatı alabilir mi?
- Haklı sebep olmayan düz istifada kural olarak alınamaz. Ancak askerlik, evlilik (kadın işçide 1 yıl içinde), emeklilik/15 yıl-3600 gün ve haklı nedenle fesih hallerinde istifa etseniz de kıdem tazminatına hak kazanırsınız. Detaylı rehber
- Kıdem ile ihbar tazminatı arasındaki fark nedir?
- Kıdem tazminatı en az 1 yıllık çalışmanın karşılığıdır ve yalnızca damga vergisine tabidir. İhbar tazminatı ise bildirim süresine uyulmamasının karşılığıdır ve ücret gibi hem gelir hem damga vergisine tabidir. Detaylı rehber
- İşe iade davası açmanın şartları nelerdir?
- İşyerinde en az 30 işçi çalışması, işçinin en az 6 aylık kıdeminin bulunması ve belirsiz süreli sözleşme gerekir. Fesihten itibaren 1 ay içinde zorunlu arabuluculuğa başvurulmalıdır. Detaylı rehber
- Mobbing haklı fesih sebebi midir?
- İşyerinde sistematik ve sürekli psikolojik taciz (mobbing), m.24/II kapsamında haklı fesih sebebi olarak değerlendirilebilir; bu durumda kıdem tazminatı ve manevi tazminat talep edilebilir. Detaylı rehber
Ücret ve Maaş
- 2026 net asgari ücret ne kadar?
- 2026 yılı için net asgari ücret 28.075,50 TL, brüt asgari ücret 33.030,00 TL'dir. Detaylı rehber
- Maaş kaç gün gecikirse çalışmayı bırakabilirim?
- Ücret, ödeme gününden itibaren 20 gün içinde (mücbir sebep yoksa) ödenmezse iş görmekten kaçınabilirsiniz ve bu nedenle iş sözleşmeniz feshedilemez. Detaylı rehber
- Maaşın bankadan ödenmesi kaç çalışandan sonra zorunlu?
- 1 Temmuz 2025'ten itibaren en az 3 çalışanı olan işverenler için zorunludur. Bu eşik önceden 5 çalışandı. Detaylı rehber
- Elden maaş almak riskli mi?
- Evet. Elden (çift bordro) ödeme, kıdem tazminatı ve emekli maaşının erimesine yol açar; ayrıca m.24/II-e kapsamında haklı fesih sebebi olabilir. Detaylı rehber
- Şirket yol ve yemek ücreti vermek zorunda mı?
- Kanunda genel bir zorunluluk yoktur. Ancak sözleşmede yer alıyor veya işyeri teamülü haline gelmişse bağlayıcıdır ve tek taraflı kaldırılamaz. Detaylı rehber
- Giydirilmiş ücret nedir?
- Çıplak ücrete yol, yemek, düzenli ikramiye gibi süreklilik arz eden yan hakların eklenmesiyle bulunan ücrettir. Kıdem ve ihbar tazminatı bu tutar üzerinden hesaplanır (fazla mesai hariç). Detaylı rehber
Çalışma Süresi ve Fazla Mesai
- Fazla mesai haftada kaç saatten sonra başlar?
- Haftalık yasal çalışma süresi 45 saattir; bu süreyi aşan çalışmalar fazla mesai sayılır ve %50 zamlı ödenir. Detaylı rehber
- Fazla mesai yapmak zorunlu mu?
- Fazla çalışma için işçinin yazılı onayı gerekir. Onay veren işçi, bu onayını 30 gün önceden yazılı bildirimle geri alabilir. Detaylı rehber
- Fazla mesai ücreti nasıl hesaplanır?
- Saatlik ücret, aylık brüt ücretin 225'e bölünmesiyle bulunur. Fazla çalışmada %50 (1,5 kat), fazla sürelerle çalışmada %25 (1,25 kat) zam uygulanır. Detaylı rehber
- Yıllık fazla mesai sınırı ne kadar?
- Bir işçiye yılda en fazla 270 saat fazla mesai yaptırılabilir. Detaylı rehber
İzinler
- Yıllık izin hakkı kaç gün?
- Kıdeme göre değişir: 1-5 yıl arası 14 gün, 5-15 yıl arası 20 gün, 15 yıl ve üzeri 26 gün. 18 yaş altı ve 50 yaş üstü işçilere en az 20 gündür. Detaylı rehber
- Deneme süresi en fazla kaç ay olabilir?
- En çok 2 aydır; yalnızca toplu iş sözleşmesi olan işyerlerinde 4 aya kadar uzatılabilir. Detaylı rehber
- İşten ayrılırken kullanmadığım izinlerin parasını alır mıyım?
- Evet. İş sözleşmesi sona erdiğinde kullanmadığınız yıllık izinlerin ücreti, ayrılış tarihindeki çıplak ücretiniz üzerinden ödenir. Detaylı rehber
- 2026'da doğum izni kaç hafta?
- Doğumdan önce 8, doğumdan sonra 16 hafta olmak üzere toplam 24 haftadır (1 Mayıs 2026 değişikliği). Çoğul gebelikte doğum öncesi süre 10 haftaya çıkar. Detaylı rehber
Diğer
- İşe girişte sigorta en geç ne zaman yapılır?
- Kural olarak çalışmaya başlamadan önce. İnşaat, tarım ve balıkçılık işyerlerinde en geç çalışmaya başlatıldığı gün bildirilebilir. Detaylı rehber
- Deneme süresinde sigortasız çalıştırılmak yasal mı?
- Hayır. Sigorta, deneme süresi dahil işe başlanan ilk günden itibaren zorunludur. Detaylı rehber
- İşsizlik maaşı almanın şartları nelerdir?
- Fesihten önceki son 120 gün kesintisiz çalışmak, son 3 yılda en az 600 gün işsizlik sigortası primi ödemek ve fesihten itibaren 30 gün içinde İŞKUR'a başvurmak gerekir. Detaylı rehber
- İşçilik alacaklarında zamanaşımı ne kadar?
- Kıdem, ihbar, yıllık izin ve fazla mesai gibi alacaklarda zamanaşımı kural olarak 5 yıldır. Detaylı rehber
- İşyerinde ayrımcılığa uğrarsam ne kadar tazminat alabilirim?
- Eşit davranma ilkesine aykırılık halinde dört aya kadar ücretiniz tutarında ayrımcılık tazminatı ile yoksun bırakıldığınız hakları talep edebilirsiniz. Detaylı rehber
- 2026 zorunlu stajyer maaşı ne kadar?
- Net asgari ücretin %30'u olan 8.422,65 TL'dir. Meslek lisesi son sınıf öğrencileri için %50 (14.037,75 TL) uygulanır. Detaylı rehber
Bir şirkete başvurmadan önce araştır.
Yorum, maaş ve mülakat deneyimlerini birlikte incele; sen de deneyimini anonim paylaş.