İşten Çıkarıldım: Haklarım ve Yapmam Gerekenler
tersine İK Editör EkibiSon güncelleme: 11 Temmuz 20268 dk okuma
Kısa cevap
İşten çıkarıldığınızda koşulları oluşmuşsa şu haklar gündeme gelir: en az 1 yıl çalıştıysanız kıdem tazminatı, bildirim süresine uyulmadıysa ihbar tazminatı, kullanmadığınız yıllık izinlerin ücreti, ödenmemiş fazla mesai ve tatil çalışması alacakları, iş güvencesi kapsamındaysanız işe iade davası ve şartları taşıyorsanız İŞKUR işsizlik ödeneği. Bu alacaklarda zamanaşımı kural olarak 5 yıldır ve dava öncesi zorunlu arabuluculuk uygulanır.
İşten Çıkarılınca İlk Yapılması Gerekenler
- Fesih bildiriminin yazılı ve gerekçeli olarak size tebliğ edilmesini isteyin (İş K. m.19).
- SGK işten çıkış kodunu kontrol edin; bu kod işsizlik ödeneği hakkınızı etkiler.
- Çalışma belgesi ve varsa ibranameyi dikkatle inceleyin; hakkınızdan feragat eden ifadelere karşı temkinli olun.
- İşe iade düşünüyorsanız 1 aylık başvuru süresini kaçırmayın.
Talep Edebileceğiniz Tazminat ve Alacaklar
- Kıdem tazminatı: en az 1 tam yıl çalıştıysanız ve fesih haklı bir sebeple yapılmadıysa (bkz. Kıdem Tazminatı rehberi).
- İhbar tazminatı: işveren bildirim süresine uymadan çıkardıysa (bkz. İhbar Tazminatı rehberi).
- Kullanılmayan yıllık izin ücreti: hak edip kullanmadığınız izinler ücrete çevrilir.
- Fazla mesai, hafta tatili ve ulusal bayram/genel tatil (UBGT) alacakları: ödenmemişse talep edilebilir.
İşe İade Davası Hakkınız Var mı?
İşyerinde en az 30 işçi çalışıyorsa, en az 6 aylık kıdeminiz varsa ve belirsiz süreli sözleşmeyle çalışıyorsanız, geçerli bir sebep gösterilmeden yapılan feshe karşı işe iade davası açabilirsiniz. Bunun için fesihten itibaren 1 ay içinde zorunlu arabuluculuğa başvurmanız gerekir (bkz. İşe İade Davası rehberi).
İşsizlik Ödeneği (İŞKUR) Koşulları
İşinizi kendi kusurunuz veya isteğiniz dışında kaybettiyseniz, aşağıdaki koşulları taşımanız halinde İŞKUR'dan işsizlik ödeneği alabilirsiniz:
- Fesihten önceki son 120 gün hizmet akdine tabi olarak kesintisiz çalışmış olmak.
- Son 3 yıl içinde en az 600 gün işsizlik sigortası primi ödemiş olmak.
- Fesih tarihinden itibaren 30 gün içinde İŞKUR'a başvurmak.
| Prim günü | Ödenek süresi |
|---|---|
| 600 gün | 180 gün |
| 900 gün | 240 gün |
| 1080 gün ve üzeri | 300 gün |
Alacaklarınızı Nasıl Talep Edersiniz?
İşçilik alacakları ve tazminat talepleri için önce zorunlu arabuluculuğa başvurulur; anlaşma sağlanamazsa iş mahkemesinde dava açılır. Kıdem, ihbar, fazla mesai ve izin ücreti gibi alacaklarda zamanaşımı kural olarak 5 yıldır; bu süre içinde hakkınızı aramanız önemlidir.
Sık Sorulan Sorular
- İşten çıkarıldığımda hangi tazminatları alabilirim?
- Koşulları oluşmuşsa kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, kullanılmayan yıllık izin ücreti ile ödenmemiş fazla mesai ve tatil alacaklarını talep edebilirsiniz. İş güvencesi kapsamındaysanız işe iade davası da açabilirsiniz.
- İşten çıkarıldıktan sonra işsizlik maaşı için ne zaman başvurmalıyım?
- Fesih tarihinden itibaren 30 gün içinde İŞKUR'a başvurmalısınız. Süre aşılırsa geciken gün kadar ödenek süreniz kısalır.
- İbraname imzaladım, yine de dava açabilir miyim?
- İbranamelerin geçerliliği katı koşullara bağlıdır; içeriği ve ödeme durumu önemlidir. Haksız veya gerçeği yansıtmayan bir ibra söz konusuysa hakkınızı arayabilirsiniz; durumunuzu bir avukatla değerlendirin.
- İşçilik alacaklarında zamanaşımı ne kadar?
- Kıdem, ihbar, fazla mesai ve yıllık izin ücreti gibi alacaklarda zamanaşımı kural olarak 5 yıldır.
- İşe iade davası açmak için ne kadar süre var?
- Fesih bildiriminin tebliğinden itibaren 1 ay içinde zorunlu arabuluculuğa başvurmanız gerekir.
Kaynaklar
Bir şirkete başvurmadan önce araştır.
Yorum, maaş ve mülakat deneyimlerini birlikte incele; sen de deneyimini anonim paylaş.