İhbar Tazminatı ve İhbar (Bildirim) Süreleri
tersine İK Editör EkibiSon güncelleme: 11 Temmuz 20266 dk okuma
Kısa cevap
İhbar tazminatı, belirsiz süreli bir iş sözleşmesini kanuni bildirim (ihbar) süresine uymadan fesheden tarafın, karşı tarafa ödediği tazminattır. İş Kanunu'na (m.17) göre bildirim süreleri kıdeme göre 2 ila 8 hafta arasında değişir ve bu süreye ait giydirilmiş brüt ücret esas alınır. Kıdem tazminatından farklı olarak ihbar tazminatı ücret niteliğinde sayıldığından hem gelir vergisi hem damga vergisi kesilir. Haklı nedenle derhal fesihte ve deneme süresi içindeki fesihte ihbar tazminatı doğmaz.
İhbar Tazminatı Nedir?
Belirsiz süreli bir iş sözleşmesi feshedilmeden önce, durumun karşı tarafa önceden bildirilmesi gerekir (m.17). Bu bildirim süresine (ihbar önelisine) uymadan, yani bir anda sözleşmeyi sona erdiren taraf, karşı tarafa bu süreye ait ücret tutarında ihbar tazminatı öder.
İhbar tazminatı çift yönlüdür: işveren işçiyi süre vermeden çıkarırsa işçiye öder; işçi de süre vermeden (ihbarsız) işten ayrılırsa işverene ödemekle yükümlü olabilir.
İhbar (Bildirim) Süreleri Ne Kadardır?
Bildirim süreleri işçinin o işyerindeki kıdemine göre belirlenir. Bu süreler kanuni asgari sürelerdir; sözleşmeyle artırılabilir ama azaltılamaz.
| Çalışma süresi (kıdem) | Bildirim süresi |
|---|---|
| 6 aydan az | 2 hafta |
| 6 ay – 1,5 yıl | 4 hafta |
| 1,5 yıl – 3 yıl | 6 hafta |
| 3 yıldan fazla | 8 hafta |
İhbar Tazminatı Nasıl Hesaplanır?
İhbar tazminatı, ilgili bildirim süresine denk gelen giydirilmiş brüt ücret üzerinden hesaplanır. Kıdem tazminatında olduğu gibi yol, yemek, düzenli ikramiye gibi süreklilik arz eden yan haklar hesaba dahildir; fazla mesai dahil edilmez.
İhbar Tazminatından Hangi Vergiler Kesilir?
Hangi Durumlarda İhbar Tazminatı Ödenmez?
- Haklı nedenle derhal fesihte (İş K. m.24 veya m.25): taraf haklı sebeple sözleşmeyi derhal feshederse ihbar süresi işletilmez, ihbar tazminatı doğmaz.
- Deneme süresi içindeki fesihte: taraflar bu süre içinde bildirim süresi olmaksızın sözleşmeyi feshedebilir.
- Belirli süreli iş sözleşmesinin süresinin dolmasıyla sona ermesinde: kural olarak ihbar tazminatı gündeme gelmez.
- İşçinin bildirim süresine uyarak (öneli çalışarak) usulüne uygun ayrılması halinde.
İhbar Öneli mi, Peşin Ödeme mi?
İşveren isterse işçiyi bildirim süresi boyunca çalıştırabilir (ihbar öneli); bu sürede işçiye günde en az iki saat iş arama izni verilmesi gerekir. Alternatif olarak işveren, bu süreye ait ücreti peşin ödeyerek iş sözleşmesini derhal sonlandırabilir.
Sık Sorulan Sorular
- İhbar tazminatı ile kıdem tazminatı aynı şey mi?
- Hayır. Kıdem tazminatı en az 1 yıllık çalışmanın ve belirli fesih hallerinin karşılığıdır ve yalnızca damga vergisine tabidir. İhbar tazminatı ise bildirim süresine uyulmamasının karşılığıdır ve ücret gibi hem gelir hem damga vergisine tabidir.
- İşçi de işverene ihbar tazminatı öder mi?
- Evet. İşçi, bildirim süresi vermeden (ihbarsız) işten ayrılırsa, işverenin bu süreye ait ihbar tazminatını işçiden talep etme hakkı doğabilir.
- Haklı nedenle işten ayrılırsam ihbar tazminatı alabilir miyim?
- Hayır. Haklı nedenle derhal fesihte bildirim süresi işletilmez; bu durumda ihbar tazminatı doğmaz. Ancak koşulları varsa kıdem tazminatı hakkınız devam eder.
- İhbar süresi sözleşmeyle değiştirilebilir mi?
- Kanundaki süreler asgaridir. Sözleşmeyle işçi lehine artırılabilir, ancak işçi aleyhine azaltılamaz.
- Deneme süresinde ihbar tazminatı var mı?
- Hayır. Deneme süresi içinde taraflar iş sözleşmesini bildirim süresi olmaksızın feshedebilir; bu nedenle ihbar tazminatı doğmaz.
Kaynaklar
Bir şirkete başvurmadan önce araştır.
Yorum, maaş ve mülakat deneyimlerini birlikte incele; sen de deneyimini anonim paylaş.