Fazla Çalışma (Mesai) Hakkında Yasal Haklarınız
tersine İK Editör EkibiSon güncelleme: 11 Temmuz 20266 dk okuma
Kısa cevap
İş Kanunu'na göre haftalık yasal çalışma süresi en çok 45 saattir. Bu süreyi aşan çalışmalar "fazla çalışma" (fazla mesai) sayılır ve normal saat ücretinin %50 fazlasıyla ödenir. Bir işçiye yılda en fazla 270 saat fazla mesai yaptırılabilir. Fazla çalışma için işçinin yazılı onayının (muvafakatnamesinin) alınması gerekir; işçi bu onayını 30 gün önceden yazılı bildirimle geri alabilir.
Fazla Mesai (Fazla Çalışma) Nedir?
Kanuni haftalık çalışma süresi 45 saattir. Haftalık 45 saati aşan çalışmalar fazla çalışma (fazla mesai) olarak adlandırılır ve her bir saati için normal çalışma ücretinin saat başına düşen tutarının %50 artırılmasıyla ödenir.
Fazla Çalışma ile Fazla Sürelerle Çalışma Farkı
Sözleşmesinde haftalık çalışma süresi 45 saatin altında (örneğin 40 saat) belirlenen işçilerde ayrı bir kavram devreye girer:
| Kavram | Kapsam | Ücret zammı |
|---|---|---|
| Fazla çalışma | Haftalık 45 saati aşan kısım | %50 (1,5 kat) |
| Fazla sürelerle çalışma | Sözleşme süresi ile 45 saat arası | %25 (1,25 kat) |
Yıllık Fazla Mesai Sınırı ve İşçi Onayı
- Bir işçiye yılda en fazla 270 saat fazla mesai yaptırılabilir.
- Fazla çalışma için işçinin yazılı onayı (muvafakatname) gerekir.
- İşçi verdiği onayı 30 gün önceden yazılı bildirimle geri alabilir.
Ücret Yerine Serbest Zaman (İzin)
İşçi isterse, fazla çalışma ücreti yerine serbest zaman kullanabilir: fazla çalıştığı her saat için 1 saat 30 dakika, fazla sürelerle çalıştığı her saat için 1 saat 15 dakika serbest zaman hakkı doğar.
Sık Sorulan Sorular
- Fazla mesai haftada kaç saatten sonra başlar?
- Haftalık 45 saati aşan çalışmalar fazla mesai (fazla çalışma) sayılır ve %50 zamlı ödenir.
- Fazla mesai yapmak zorunlu mu?
- Fazla çalışma için işçinin yazılı onayı gerekir. Onay vermeyen işçi fazla çalışmaya zorlanamaz; verdiği onayı da 30 gün önceden bildirimle geri alabilir.
- Yıllık fazla mesai sınırı ne kadar?
- Bir işçiye yılda en fazla 270 saat fazla mesai yaptırılabilir.
- Part-time (kısmi süreli) çalışan fazla mesai yapabilir mi?
- Kısmi süreli çalışanlara fazla çalışma yaptırılamaz.
- Fazla mesai ücreti yerine izin kullanabilir miyim?
- Evet. İsterseniz fazla çalıştığınız her saat için 1 saat 30 dakika serbest zaman kullanabilirsiniz.
Kaynaklar
Bir şirkete başvurmadan önce araştır.
Yorum, maaş ve mülakat deneyimlerini birlikte incele; sen de deneyimini anonim paylaş.